معرفی وبلاگ
با نام و یاد خداو با سلام و درود فرآوان بر کاربران عزیز. در این وبلاگ سعی داریم جازبه های گردشگری مناطق ایران عزیزمان را برای شما معرفی کنیم. البته من چون بیشتربه شهری که دارم در آن زندگی می کنم دسترسی دارم بیشتر مناطق شهر خودم را معرفی میکنم. با ارائه نظراتتان ما را شاد کنید
دسته
دوستان گردشگر ايراني
آرشیو
آمار وبلاگ
تعداد بازدید : 80877
تعداد نوشته ها : 76
تعداد نظرات : 12
Rss
طراح قالب
موسسه تبیان

پارسه يا تخت جمشيد نام يكي از شهرهاي باستاني ايران است كه در روزگار باستان پايتخت شاهنشاهي ايران بوده است. تخت جمشيد محل برگذاري آيين‌هاي بهاري هخامنشيان بوده است. اسكندر مقدوني سردار يوناني به ايران حمله كرد و اين مكان را به آتش كشيد. امّا ويرانه‌هاي اين مكان هنوز هم در نزديكي شيراز مركز استان فارس برپا است. اين مكان هم‌اكنون از مكان‌هاي باستاني ايران است.

نام تخت جمشيد:
تخت جمشيد نام امروزي «پارسه» است. «پارسه» از زبان پارسي باستان است و يونانيان آن را پِرسپوليس (به يوناني يعني «پارسه شهر») خوانده‌اند.
مردم محلي اين مكان را جايگاه تاجگذاري پادشاه باستاني جمشيد پيشدادي مي‌‌دانسته‌اند.

پيشينه:
بر فراز تپه‌ سنگي‌ كوه‌ رحمت‌ در جلگه ‌مرودشت‌، ويرانه‌هاي ‌بجامانده‌ از كاخ‌ تخت‌ جمشيد نمايان‌ است‌. كاخ‌هاي‌ بزرگ‌ تخت‌ جمشيد از زمان‌ داريوش‌ اول (521 پيش‌ از ميلاد) تا صد و پنجاه‌ سال‌ بعد از وي‌ بنا شده‌اند.

چگونگي سازه:
وسعت‌ كامل كاخ‌هاي‌ تخت‌ جمشيد 125000 متر مربع‌ است كه بر روي سكوئي كه ارتفاع آن بين 8 تا 18 متر بالاتر از سطح جلگهٔ مردوشت است، بنا شده‌اند و از بخش‌هاي‌ مهم‌ زير تشكيل‌ يافته‌ است‌:
• كاخ‌هاي‌ رسمي‌ و تشريفاتي‌ تخت جمشيد (كاخ دروازه ملل)
• سراي‌ نشيمن‌ و كاخ‌هاي‌ كوچك‌ اختصاصي‌
• خزانه‌ٔ شاهي‌
• دژ و باروي‌ حفاظتي‌


پلكان‌هاي ورودي سكو و دروازهٔ خشايارشا:
راه‌ ورود سكو‌، دو پلكان‌‌ است‌ كه روبروي يكديگر و در بخش شمالغربي مجموعه قرار دارند. اين پلكان‌ها‌ از هر طرف ‌111 پله پهن‌ و كوتاه‌ دارند. بالاي‌ پلكان‌ها، بناي‌ ورودي‌ تخت‌ جمشيد،‌ «دروازه‌ بزرگ‌» يا «دروازه خشايارشا»، قرار گرفته‌است. ارتفاع اين بنا 10 متر است.

 اين بنا يك ورودي اصلي و دو خروجي داشته‌است كه امروزه بقاياي دروازه‌هاي آن برجاست. بر دروازه غربي و شرقي طرح مردان بالدار و بر و طرح دو گاو سنگي‌ با سر انساني‌ حجاري‌ شده‌ است‌. اين دروازه‌ها در قسمت فوقاني با شش كتيبه ميخي به زبان‌‌هايي چون بابلي و عيلامي تزئين يافته‌اند. اين كتيبه‌ها پس از ذكر نام اهورامزدا به اختصار بيان مي‌كند كه : «هر چه بديده زيباست، به خواست اورمزد انجام پذيرفته ‌است.»
دو دروازه‌ خروجي‌ يكي‌ رو به‌ جنوب‌ و ديگري‌ رو به‌ شرق‌ قرار دارند و دروازه جنوبي‌ رو به‌ كاخ‌ آپادانا، يا كاخ‌ بزرگ‌ بار، دارد.

 

پلكان‌هاي كاخ آپادانا:
كاخ آپادانا در شمال و شرق داراي دو مجموعه پلكان است. پلكان‌هاي شرقي اين كاخ كه از دو پلكان - يكي رو به شمال و يكي رو به جنوب - تشكيل شده‌اند، نقوش حجاري‌شده‌اي را در ديوار كناره خود دارند. پلكان رو به شمال نقش‌هايي از فرماندهان عالي‌رتبه نظامي مادي و پارسي دارد در حالي كه گل‌هاي نيلوفر آبي را در دست دارند، حجاري شده است. در جلوي فرماندهان نظامي افراد گارد جاويدان در حال اداي احترام ديده مي‌شوند. در رديف فوقاني همين ديواره، نقش افرادي در حالي كه هدايايي به همراه دارند و به كاخ نزديك مي‌شوند، ديده مي‌شود.
بر ديواره پلكان رو به جنوب تصاويري از نمايندگان كشورهاي مختلف به همراه هدايايي كه در دست دارند ديده مي‌شود.

كاخ آپادانا:
كاخ آپادانا از قديمي‌ترين كاخ‌هاي تخت جمشيد است. اين كاخ كه به فرمان داريوش كبير بنا شده است، براي برگزاري جشن‌هاي نوروزي و پذيرش نمايندگان كشورهاي وابسته به حضور پادشاه استفاده مي‌شده است.
اين كاخ توسط پلكاني در قسمت جنوب غربي آن به «كاخ تچرا» يا «كاخ آينه» ارتباط مي‌يابد.

كاخ تچر:
تچر به معناي كاخ ميباشد. اين كاخ نيز به فرمان داريوش كبير بنا شده و كاخ اختصاصي وي بوده است. روي كتيبه اي آمده : «من داريوش اين تچر را ساختم.»
اين كاخ يك موزه خط به شمار مي رود از پارسي باستان گرفته در اين كاخ كتيبه وجود دارد تا خطوط پهلوي بالاي ستون ها از نماي گيلويي هاي مصري استفاده شده است

 

كاخ هديش:
اين كاخ كه كاخ خصوصي خشايارشا بوده است در مرتفع‌ترين قسمت صفه تخت جمشيد قرار دارد. اين كاخ از طريق دو مجموعه پلكان به كاخ ملكه ارتباط دارد. احتمال ميرود آتش سوزي از اين مكان شروع شده باشد به خاطر نفرتي كه آتني ها از خشايارشا داشتند به خاطر به آتش كشيده شدن آتن به دست وي. رنگ زرد سنگ ها نشان دهنده تمام شدن آب درون سنگ ها به خاطر حرارت است. اينجا مكان كوچكي بوده 6x6 ستون قرار داشته است. به خاطر ويراني شديدي كه شده اطلاعات زيادي در مورد اين كاخ در دسترس نيست خيلي ها از اينجا به عنوان كاخ مرموز نام برده اند.

كاخ ملكه:
اين كاخ توسط خشايارشا ساخته شده است و به نسبت ساير بناها در ارتفاع پايين‌تري قرار گرفته است. بخشي از اين كاخ در سال 1931 توسط شرق‌شناس مشهور، پرفسور هرتزفلد، خاكبرداري و از نو تجديدبنا شد و امروزه به عنوان موزه و ادارهٔ مركزي تأسيسات تخت جمشيد مورد استفاده قرار گرفته است.

ساختمان خزانهٔ شاهنشاهي:
اين ساختمان كه شامل چندين تالار، اطاق و حياط تشكيل شده است با ديوار عظيمي از بقيه تخت جمشيد جدا مي‌شود.

 

كاخ صدستون:
وسعت اين كاخ در حدود 46000 مترمربع است و سقف آن به‌وسيله صد ستون كه هر كدام 14 متر ارتفاع داشته‌اند، بالا نگه داشته مي‌شده است.

كاخ‌ شورا:
به اين مكان كاخ شورا يا تالار مركزي ميگويند. احتمالا شاه در اينجا با بزرگان به بحث و مشورت مي پرداخته است. با توجه به نقوش حجاري شده از يكي از دروازه ها شاه وارد ميشده و از دو دروازه ديگر خارج مي شده است. به اين دليل به اين جا كاخ شورا مي گويند كه در اينجا دوسر ستون انسان وجود داشته كه جاهاي ديگري نيست و سر انسان سمبل تفكر است.

سرانجام تخت جمشيد:
مجموعه‌ كاخ‌هاي‌ تخت‌ جمشيد، در سال ‌330 (پيش‌ از ميلاد) به‌ دست‌ اسكندر مقدوني به‌ آتش‌ كشيده‌ شد و تمام‌ بناهاي‌ آن‌ به‌ صورت‌ ويرانه‌ در آمد. از بناهاي‌ بر جاي‌ مانده‌ و نيمه‌ ويرانه‌، بناي‌ مدخل‌ اصلي‌ تخت‌ جمشيد است كه‌ به‌ كاخ‌ آپادانا معروف‌ است‌ و مشتمل‌ بر يك‌ تالار مركزي‌ با 36 ستون‌ و سه‌ ايوان 12 ستوني‌ درقسمت‌هاي‌ شمالي‌، جنوبي‌ و شرقي‌ است‌ كه‌ ايوان‌هاي‌ شمالي‌ و شرقي‌ آن‌ به‌وسيله‌ پلكان‌هايي‌ به‌ حياط‌هاي‌ مقابل‌ متصل‌ و مربوط‌ مي‌شوند. بلندي‌ صفه‌ در محل‌ كاخ‌ آپادانا 16 متر و بلندي‌ ستون‌هاي‌ آن ‌18 متر است‌. اين‌مجموعه‌ در فهرست‌ آثار تاريخي‌ ايران و نيز در فهرست ميراث جهاني يونسكو به‌ ثبت‌ رسيده‌ است‌.
 

جايگاه كنوني اين سازه:
در دوره نو و با بازگشت و پيدايش حس ميهن خواهي در ميان ايرانيان و ارجگذاري به گذشتگان اين سرزمين شهر تخت جمشيد اعتبار بسياري يافت. امروزه مي‌‌توان تخت جمشيد را نام‌آورترين و دوست‌داشتني‌ترين سازه در ايران و در ميان ايرانيان و همچنين نماد شكوه گذشتگان دانست.
 

اسناد تخت جمشيد و كارگران مزد بگير :
در اواخر سال 1312 شمسي براثر خاكبرداري در گوشه شمال غربي صفه تخت جمشيد قريب چهل هزار لوحه هاي گلي به شكل و قطع مهرهاي نماز بدست آمد .
بر روي اين الواح كلماتي به خط عيلامي نوشته شده بود. پس از خواندن معلوم شد كه اين الواح عيلامي اسناد خرج ساختمان قصرهاي تخت جمشيد مي باشد. از ميان الواح بعضي به زبان پارسي و خط عيلامي است . از كشف اين الواح شهرت نابجايي را كه مي گفتند قصرهاي تخت جمشيد مانند اهرام مصر با ظلم و جور و بيگار گرفتن رعايا ساخته شده باطل گشت.
زيرا اين اسناد عيلامي حكايت از آن دارد كه به تمام كارگران اين قصرهاي زيبا ، اعم از عمله و بنا و نجار و سنگتراش و معمار و مهندس مزد مي دادند و هر كدام از اين الواح سند هزينه يك يا چند نفر است.
كارگراني كه در بناي تخت جمشيد دست اندركار بودند ، از ملتهاي مختلف چون ايراني و بابلي و مصري و يوناني و عيلامي و آشوري تشكيل مي شدند كه همه آنان رعيت دولت شاهنشاهي ايران بشمار مي رفتند.

گذشته از مردان ، زنان و دختران نيز به كار گل مشغول بودند. مزدي كه به اين كارگران مي دادند غالباً جنسي بود نه نقدي ، كه آنرا با يك واحــد پـول بابلي به نام « شكــل » سنجيده و برابر آن را به جنس پرداخت مي كردند. اجناسي را كه بيشتر به كارگران مي دادند و مزد آن محسوب مي شدعبارت از : گندم و گوشت.

 

تصويري از عظمت كاخها:
ازآنچه امروز از تخت جمشيد بر جاي مانده تنها مي توان تصوير بسيار مبهمي از شكوه و عظمت كاخها در ذهن مجسم كرد. با اين همه مي توان به مدد يك نقشه تاريخي كه جزئيات معماري ساختمان كاخها در آن آمده باشد و اندكي بهره از قوه تخيل، به اهميت و بزرگي اين كاخها پي برد.
نكته اي كه سخت غير قابل باور مي نمايد اين واقعيت است كه اين مجموعه عظيم و ارزشمند هزاران سال زير خاك مدفون بوده تا اينكه در اواخر دهه1310خورشيدي كشف شد.

چيزي كه در نگاه اول در تخت جمشيد نظر بيننده را به خود جلب مي كند، كتيبه ها و سنگ نبشته هاي گذر خشايارشاه است كه به زبان عيلامي و ديگر زبانهاي باستاني تحرير شده است. از اين گذر به مجموعه كاخهاي آپادانا مي رسيم، جائي كه در آن پادشاهان بار ميدادند و مراسم و جشنهاي دولتي در آن برگذار مي شد.

مقادير عمده اي طلا و جواهرات در اين كاخها وجود داشته كه بديهي است در جريان تهاجم اسكندر به غارت رفته باشد. تعداد محدودي از اين جواهرات در موزه ملي ايران نگهداري مي شود. بزرگترين كاخ در مجموعه تخت جمشيد كاخ مشهور به "صد ستون" است كه احتمالا يكي از بزرگترين آثار معماري دوره هخامنشيان بوده و داريوش اول از آن به عنوان سالن بارعام خود استفاده مي كرده است.

1390/7/12 3 بعد از ظهر

اسلایدر

همه محبوب کردن فقط تو مونی ها :
X