غار انفجاري - ايوان
آدرس: دست روستاي كله جو شهرستان ايوانمكان: طبـيـعي

اين غار در بالا دست روستاي كله جو شهرستان ايوان، ‌در ميان سفره هاي سخت ديواره باختري كوهستان بانكول قرار دارد.


ورودي غار تا عمق 5/1 متري، ‌تنوري شكل (گرد) و صعب العبور است و گذر از آن به طور سينه خيز امكان پذير است. پس از گذشت از اين سمت و ورود به تالاري بزرگ، غار به دو شاخه تقسيم مي شود. يكي از تالارها مانند دالان است و 5 متر ارتفاع و 10 متر پهنا دارد و عمق آن تا حدود 40 متر از سفره هاي سنگي آهكي با استالاگتيت يا چكنده هاي مخروطي پوشيده شده است. پس از آن، يك سراشيبي عميق و تند از شاخه باختري شروع مي شود كه عمق آن هنوز شناسايي نشده است. لايه هاي سنگي آهكي سقف غار به علت رطوبت و دماي داخل كه بر سنگ ها تاثير مي گذارد و باعث جدا شدن و سقوط آن ها از سقف مي گردد، به همين دليل نام غار به انفجاري معروف شده است. احتمال مي رود در عمق زيرين اين غار منابع غني آب به صورت حوضچه ها و انبارهاي بزرگ ذخيره شده باشد

غار خفاش - دهلران
آدرس: سه كيلومتري شمال خاوري شهر دهلرانمكان: طبـيـعي

اين غار در سه كيلومتري شمال خاوري شهر دهلران در دامنه كوهي مشرف به دره و چشمه هاي آب گرم دهلران واقع شده است.


طول غار 155 متر، عرض آن 30 متر و ارتفاع آن از سقف با كف 50 متر مي باشد. دهليزهاي وسيعي در اين غار وجود دارد كه عمق بعضي از قسمت هاي آن به 400 مترمي رسد. اين غار به علت زندگي خفاش ها در داخل آن(حدود 20.000 خفاش)، به غار خفاش معروف شده است. خفاش هاي آن از نوع دم دار و بزرگ هستند. غارخفاش دهلران يكي ازغارهاي تاريخي عصر غارنشيني است كه بعدها به زيستگاه خفاش ها تبديل شده است. موضوع مورد توجه اين غار وجود توده عظيم و ضخيم فضله خفاش در كف غار است كه طي هزاران سال پديد آمده است و كشاورزان از آن براي تقويت زمين هاي زراعي استفاده مي كنند. غار خفاش در فهرست آثار ملي ثبت شده و مورد حفاظت و مراقبت است
غار زينه گان - ايلام
آدرس: 5 كيلومتري جنوب خاوري شهر صالح آبادمكان: طبـيـعي

غار شگفت انگيز زينه گان در 5 كيلومتري جنوب خاوري شهر صالح آباد و در فاصله 52 كيلومتري شهر ايلام قرار دارد.


اين غار روباز كه بيش از يك كيلومتر درازا دارد، داراي آب فراوان، دهليزهاي آبگير، قنديل هاي متعدد و آبچك هاي طبيعي و بسيار جالب مي باشد. هواي داخل غار بسيار سرد و مطبوع است. در حالي كه منطقه صالح آباد در تابستان حدود بيش از 40 درجه گرما دارد، اختلاف هواي بيرون غار با درون آن تقريبا 50 درجه مي باشد و به همين دليل آن را «غار بهشت» نيز مي نامند.

سرخس ها، جلبك ها، گل ها و گياهان خودروي داخل غار، رنگ سنگ ها، ‌پيچ و خم داخل غار، لب هاي به هم دوخته قسمت هايي از سقف غار همه و همه حكايت از شگفتي هاي طبيعت است. اين غار يكي از جاذبه هاي مهم توريستي استان ايلام مي باشد



غارتايه گه - ايلام
آدرس: 2 كيلومتري جنوب باختري روستاي وريمكان: طبـيـعي

اين غار در 2 كيلومتري جنوب باختري روستاي وري در ميان دره اي كه به رودخانه جنوب روستا منتهي مي شود، ‌قرار گرفته و تا مركز بخش ملكشاهي 15 كيلومتر فاصله دارد.


. درازاي دهانه غار 25 متر و پهناي (تالار) آن 120 متر و بلندي سقف آن تا كف غار 33 متر مي باشد. كف غار از شن و سنگ پوشيده شده و استالاكتيت (چكنده) و استالاگميت (چكيده) كه از رخسارهاي برجسته غارهاي آهكي هستند، در كف و سقف آن مشاهده مي شود. در فاصله ده متري ورودي غار استخر آبي قرار دارد كه محل جمع شدن سيلاب هاي زمستاني است كه معمولا به داخل غار سرازير مي شود. اين غار به دوران دوم زمين شناسي مربوط است. ورودي اين غار از تالاري بزرگ شروع مي شود و انتهاي آن كم كم باريك شده و به قسمت هاي نامعلومي كه هنوز شناسايي نشده اند، ختم مي شود. خفاش هاي زيادي نيز در اين غار زندگي مي كنند.

غارطلسم - ايوان
آدرس: ضلع خاوري دهستان سراب ايوانمكان: طبـيـعي

اين غار در ضلع خاوري دهستان سراب ايوان در ارتفاعات درون دريژ و در بالاي كوه مانشت، قرار دارد. درازاي اين غار از ورودي تا انتهاي آن 300 متر است كه 100 متر اول آن به صورت فضاي باز است.


در سقف غار استالاگتيت يا «چكنده» نيز وجود دارد. در عمق 100 متري غار يك سه راهي وجود دارد كه يكي از دهليزهاي آن 20 متر عمق دارد و دهليز آن نيز از فاصله 10 متري تنك تر شده و صعب العبور مي شود. پس از گذشتن از راه صعب العبور مذكور تا عمق 200 متري، غار به صورت نيم دايره امتداد دارد. از 260 متري به بعد عمق داخل مجرا باريك مي شود. در اين قسمت، داخل غار اندكي ريزش كرده است، با اين وجود عمق غار تا انتهاي آن 300 متر درازا دارد. جنس سنگ غار، آهكي و قسمتي از كف آن خاكي و قسمت هاي ديگري از آن نيز سنگي مي باشد. اين غار توسط هيئت كوهنوردي استان ايلام و با همكاري امور سياحتي اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان ايلام در سال 1369 به طور كامل شناسايي گرديد. به علت شرايط خاص منطقه، كوهستاني بودن آن و با توجه به وجود لاشه هاي متعدد حيوانات در داخل غار، اين محل زيستگاه مناسبي جهت حيوانات درنده است. علاوه بر آن تعداد زيادي خفاش نيز در اين غار زندگي مي كنند

آبشار چم آو - ايلام
آدرس: درحد فاصل روستاي چم آو و منطقه عمومي ماربرهمكان: طبـيـعي تفريـحي

در فاصله 18 كيلومتري مسير ايلام - صالح آباد و درحد فاصل روستاي چم آو و منطقه عمومي ماربره، آبشار بلند و پرآبي به نام چم آو از ميان تخته سنگ ها به پايين سرازير شده است.


آب اين آبشار كه از كوه هاي ايلام سرچشمه مي گيرد، پس از طي مسافتي كوتاه به رودخانه گدار خوش مي ريزد.
آبشار گچان - ايلام
آدرس: 15 كيلو متري شمال شهر ايلاممكان: طبـيـعي تفريـحي

آبشار گچان در 15 كيلو متري شمال شهر ايلام و در ميان تنگ كه خود يكي از تفرجگاه هاي ايلام است قرار دارد.


در اين منطقه كه كوه هاي زيبا و معظم مانشت و قلارنگ به همراه گچان گويي به هم رسيده اند منظره بسيار زيبايي را ايجاد كرده است.به گونه اي كه در فصول بهار ، تابستان و پاييز و حتي زمستان بعلت دسترسي تقريبا راحت آن پذيراي خيل عظيم دوستداران طبيعت است


آبشار سرطاف - ايلام

آدرس: 15 كيلو متري شمال شهر ايلاممكان: طبـيـعي تفريـحي

آبشار گچان در 15 كيلو متري شمال شهر ايلام و در ميان تنگ كه خود يكي از تفرجگاه هاي ايلام است قرار دارد.


در اين منطقه كه كوه هاي زيبا و معظم مانشت و قلارنگ به همراه گچان گويي به هم رسيده اند منظره بسيار زيبايي را ايجاد كرده است.به گونه اي كه در فصول بهار ، تابستان و پاييز و حتي زمستان بعلت دسترسي تقريبا راحت آن پذيراي خيل عظيم دوستداران طبيعت است

آبشار سرطاف - ايلام

آدرس: شهرستان ايلاممكان: تفريـحي طبـيـعي

آبشار سرطاف يكي از جلوه هاي زيباي طبيعت در شهرستان ايلام است


كه همواره بازديدكنندگان بسياري را از دور و نزديك به كنار خود مي خواند و اوقات مفرحي را براي آنان در نزد خود فراهم مي كند.
آتشكده چهار طاقي - دره شهر

آدرس: شهرستان دره شهرمكان: تاريـخي

اين اثر در شهرستان دره شهر بر روي تپه بناي يك آتشكده به صورت چهار طاقي باقي مانده است


اين بنا را در محل طاق مي گويند.اين بنا تماماً با قلوه سنگ و گچ ساخته شده است و مربوط به دوران ساساني است
آتشكده سياهگل - ايوان

آدرس: مسير رودخانه خروشان كنگير ايوانمكان: تاريـخي

بناي آتشكده مربوط به دوره ساسانيان است كه در 15 كيلومتري جنوب غربي روستاي سرتنگ و در مسير رودخانه خروشان كنگير ايوان قرار دارد


اين بنا يكي از سالم ترين آتشكده هاي دوران قبل از اسلام در استان مي باشد.اين بنا روي چهار پايه ساخته شده و داراي گنبدي يك جداره مي باشد.
تنگ ماژين - دره شهر

آدرس: توابع دره شهرمكان: تاريـخي طبـيـعي

در تنگ ماژين از توابع دره شهر، دخمه ها و شكاف هايي وجود دارد كه يكي از آن ها به غار كول كني معروف است.


دهانه اين غار در محل ورودي حدود 30 متر طول دارد و با توجه به موقعيت استقرار، دسترسي به آن بدون تجهيزات ضرور ناممكن است. در داخل و پيرامون غار آثاري از وجود زندگي در دوران هاي سنگ به دست نيامده است، ولي در محل ريزش آب حوض كوچكي كه از سنگ تراشيده شده وجود دارد كه ملاط ان نيز احتمالا از ساروج است. در اطراف اين حوضچه اثري كه نشان دهنده قدمت آن باشد به دست نيامده است، ولي احتمالا به شهر ساساني خارج از تنگ مربوط بوده است.

علاوه بر غار معروف كول كني، در اين محل دخمه هاي متعددي نيز وجود دارد كه تعداد آن ها به 12 مي رسد و در برخي از اين دخمه نشانه هايي از سكونت انسان باستاني مشهود است. جالب ترين دخمه ها شامل سه اشكفت در كنار هم و يك اشكفت بر بالاي آن هاست كه به غار انوشيروان معروف هستند. در كندو كاو كف يكي از اين غارها، يك قطعه سفال از نوع سفال هاي نيمه هزاره اول قبل از ميلاد به دست آمده است. در مورد اين غارها، روايتي در بين مردم محل نقل ميشود كه جالب توجه است و ان روايت چنين است:

مردم محل اعتقاد دارند كه انوشيروان به هنگام جان دادن وصيت كرده بود كه جسد وي را دور از دسترس دشمنان دفن كنند، از اين رو بازماندگانش پس از جستجوي بسيار، اين اشكفت را مي يابند و جسد وي را در آن دفن مي كنند. البته اين مطلب نقل قولي ضعيف است و با توجه به زرتشتي بودن انوشيروان دور از حقيقت به نظر مي رسد و اصولا تاكنون گوري از شاهان ساساني ديده نشده است
تنگ بهرام چوبين - دره شهر

آدرس: ضلع غربي مسير جاده دره شهر- پلدختر مكان: تاريـخي طبـيـعي

تنگ بهرام چوبين يكي از مهم ترين دره هاي كم عرض و بسيار مرتفع و استراتژيك در ضلع غربي مسير جاده دره شهر- پلدختر است.


اين تنگه كه آن را شكارگاه بهرام هم مي گويند؛ داراي آثار ارزنده فراوان در قسمت ورودي، پيشاني و ارتفاعات است. اين مجموعه آثار ارزنده يك قلعه به جاي مانده از دوران ساساني است كه از سنگ و گچ ساخته شده و به ارتفاعات جنگلي كبيركوه در عمق تنگه و مناطق سخت گذر آن ختم مي شود. علاوه بر زيبايي هاي وصف ناپذير طبيعي و آثار پلكان هاي سنگي بر ديواره هاي سنگي و نقاط سخت گذر داخل تنگه، وجود چهار آب انبار كه در صخره هاي سخت تراشيده شده اند، هر يك به اضلاع تقريبي 3×3 متر و عمق 3 متر و 3×2 در عمق 5/2 متر با ناودانك هاي سنگي و همچنين ارتباط اين چهار آب انبار به هم ديگر و وجود آب آشاميدني در داخل آن ها حاكي از توجه و اهميت به اين منطقه استراتژيك و طبيعي در طول دوران تاريخي دارد كه در نوع خود بي نظير و جالب توجه است. تنگه بهرام از شاهكارهاي طبيعي و تاريخي است كه همواره مورد بازديد علاقه مندان به تاريخ، طبيعت و كوه نوردان قرار مي گيرد. اين تنگه در ايام بهار ايرانگردان و علاقه مندان به آثار تاريخي و طبيعي را به سوي خود جذب مي كند
دژ شيخ مكان - دره شهر

آدرس: هشت كيلومتري شرق دره شهرمكان: تاريـخي

اين دژ در داخل تنگه شيخ مكان در هشت كيلومتري شرق دره شهر و در سمت غربي تنگه،آثاري از يك دژ جالب توجه در دل كوه به چشم مي خورد



از لحاظ مصالح و سبك معماري،نشاني از دوره ساساني دارد.دژ چهار اتاق و تنها يك در ورودي در ضله شمالي دارد.مصالح اصلي دژ قلوه سنگ و گچ است كه در . مشخصات معماري بنا و مصالح به كار رفته در ان نشان مي دهد كه قلعه از آثار دوره قاجار است. در ميان تنگه و در مقابل قلعه شيخ، در مسير جريان آب رودخانه، بقاياي يك آسياب آبي بر جاي مانده است كه گفته مي شود در زمان هاي گذشته قابل استفاده بوده ولي در حال حاضر تخريب شده است. اين اثر به اواسط دوره اسلامي و شايد قبل از آن مربوط باشدانتهاي ديواره دژ با اندودي از گچ پوشيده شده است
غار ملك - مهران

آدرس: مجاورت روستاي آكره بيد زرين آبادمكان: طبـيـعي
تاريـخي

غار ملك در ارتفاعات كبيركوه، به فاصله چهار كيلومتر از غار كبوترلان و در مجاورت روستاي آكره بيد زرين آباد قرار دارد


طول اين غار 300 متر، ارتفاع آن بين 5 تا 30 متر و دهانه آن چاه مانند است. اين غار ستون هاي استالاگتيتي و استالاگميتي بسيار زيبايي دارد و از حفاري هاي اطراف آن استخوان هاي انسان و كوزه هاي سفالي بسيار قديمي پيدا شده است.










غار كبوترلان - مهران

آدرس: مجاورت روستاي آكره بيد زرين آبادمكان: طبـيـعي

غار كبوترلان در ارتفاعات كبيركوه، به فاصله چهار كيلومتر از غار ملك و در مجاورت روستاي آكره بيد زرين آباد قرار دارد.


طول غار كبوترلان 400 متر، ارتفاع آن بين 5 تا 30 متر و دهانه آن چاه مانند است. اين غار داراي استالاگتيت ها و استالاگميت هاي بسيار زيبايي است.
قلعه مير غلام هاشمي(سيكان) - دره شهر


آدرس: دره سيكان به فاصله 8 كيلومتري شمال غرب شهر دره شهر مكان: تاريـخي

):قلعه مير غلام هاشمي يكي از بناهاي دوره قاجاريه است كه به استناد سنگ نوشته نصب شده بر ديواره ورودي بنا،در سال 1303 ه ق مير غلام هاشمي در روستاي فرخ آباد احداث كرده است.


بناي قلعه به سبك دوره ساساني و به شكل چهار ايواني و با مصالحي از سنگ و ملات گچ ساخته شده كه در زمان خود كاربرد مسكوني داشته است.پلان بنا مربع شكل مي باشد.اين قلعه در دره سيكان به فاصله 8 كيلومتري شمال غرب شهر دره شهر ساخته شده است.
قلعه هزار در - دره شهر


آدرس: شرق شهرستان دره شهرمكان: تاريـخي

اين قلعه در شرق شهرستان دره شهر واقع گرديده است كه قدمتش به دوره ساساني مي رسد.


نماي اصلي اين اثر،طاقهاي هلالي شكل مي باشد.با توجه به ساختار معماري،اثر احتمالاً قلعه يا پادگان نظامي بوده است.مصالح بكار رفته در ساخت اين قلعه شامل سنگهاي تراشيده و قلوه سنگ هايي است كه از گچ پخته بعنوان ملات استفاده شده است
قلعه هزاراني - ايلام


آدرس: امتداد جاده آبدانان-مورموري در ابتداي روستاي هزارانيمكان: تاريـخي
با تشكر از تذكر دوستمان آقاي نعمتي لازم به ذكر است كه تمامي عكسهاي اين وبلاگ لازماْ مرتبط با نوشتار نيست

در امتداد جاده آبدانان-مورموري در ابتداي روستاي هزاراني در بخش شمالي جاده بقايايي قلعه اي بر روي يك تپه طبيعي ديده مي شود.


ارتفاع اين تپه حدود 10 متر مي باشد كه آثار بجاي مانده معماري آن به صورت يك قلعه بوده كه با مصالح سنگ و گچ ساخته شده است پلان بنا به شكل دالانهايي مستطيلي شكل و طويلي است كه متاسفانه كاملاً تخريب و به صورت مدفون و نيمه مدفون مشاهده مي شوند و مربوط به دوران ساساني مي باشند


قلعه والي - ايلام


آدرس: روي تپه اي به نام چغا ميرگمكان: تاريـخي

يكي از بناهاي مهم دوره قاجاريه در شهر ايلام قلعه والي است كه توسط غلامرضا خان والي در سال 1326 قمري بر روي تپه اي به نام چغا ميرگ ساخته شده است.


اين بنا داراي قسمتهاي متعدد چون حرم سرا،قسمت شاه نشين،اتاق آيينه و زندان در زير زمين مي باشد.مساحت كل قلعه4687 متر مربع و زير بناي قلعه 1464 متر مربع است.قلع داراي سه در ورودي در قسمت شرق-غرب و جنوب است كه در اصلي در قسمت جنوبي است و ديگر درها خصوصي بوده است.مصالح بكار رفته در معماري قلعه شامل سنگ،آجر،گچ،كاشي و چوب مي باشد


قلعه كنجانچم - ايلام


مكان: تاريـخي

اين قلعه در سال 1326 ه ق بنا به دستور غلامرضا خان ابوقداره آخرين والي ايلام ساخته شده است



داراي اتاقهاي مرتبط به هم،حمام،برج نگهباني و قسمت مسكوني و ديوانخانه مي باشد و به عنوان قلعه زمستاني والي مورد استفاده قرار مي گرفته است


قلعه پور اشرف - دره شهر


آدرس: 6 كيلومتري ضلع جنوب شرقي شهرستان دره شهر در روستاي شيخ مكان مكان: تاريـخي

مطابق سنگ نوشته نصب شده بر روي ديوار ورودي قلعه،در سال 1335ه.ق بدستور مير سد محمد خان پور اشرف در اين منطقه از دره شهر ساخته شده است.


بيشترين مصالح بكار رفته در اسكلت بنا،قلوه سنگ و در مواردي از آجر جهت ترئين از جمله سر در ورودي ها و برجستگي ها روي ديوار استفاده شده است. اين قلعه كاربردنظامي-مسكوني داشته و متعلق به دوران قاجار مي باشد و در نوع خود بي نظير مي باشد


قلعه جهانگير آباد - دره شهر


آدرس: جنوب شهر تاريخي دره شهر و حاشيه روستاي جهانگير آباد مكان: تاريـخي

قلعه جهانگير آباد بنايي است متعلق به دوران پهلوي و واليان پشتكوه كه توسط خوانين منطقه (ميرهاي هاشمي)در جنوب شهر تاريخي دره شهر و حاشيه روستاي جهانگير آباد ساخته شده است


بنا داراي پلان مربع مستطيل است.مصالح بكار رفته در اين قلعه قلوه سنگهاي رودخانه اي و ملات گچ مي باشد.اين بنا بطور كلي داراي 6 اتاق،2 ايوان و يك راهرو و دو زيرزمين مي باشد


قلعه جوق ملكشاهي - ايلام


آدرس: 4 كيلومتري غرب اركواز ملكشاهيمكان: تاريـخي

اين قلعه مشرف بر سرزمين نسبتاً هموار و در 4 كيلومتري غرب اركواز ملكشاهي بر فراز تپه اي بلند بنا شده است


.نوع معماري و شواهد فرهنگي محدوده قلعه نشان مي دهد كه اين قلعه مر بوط به دوران سلاجقه است


قلعه شياخ(شهاق) -ايلام


آدرس: روستاي بردي از توابع بخش زرين آبادمكان: تاريـخي

اين قلعه در روستاي بردي از توابع بخش زرين آباد قرار دارد و مربوط به دوران ساسانيان مي باشد.


قلعه بر روي محدوده اي نسبتاً بلند نسبت به زمينهاي پيراموني قرار گرفته است.مصالح بكار رفته در بنا سنگ و گچ است


كاخ فلاحتي - ايلام


آدرس: فاصله 3 كيلومتري شمال خاوري شهر ايلاممكان: تاريـخي تفريـحي

تنگ ارغوان در فاصله 3 كيلومتري شمال خاوري شهر ايلام قرار دارد و در فصل بهار زيبايي وصف ناپذيري با گل هاي ارغواني رنگ خود دارد.


اين دره‌ي خوش آب و هوا همواره مورد استفاده مردم به منظور گذراندن اوقات فراغت و تفريح قرار مي گيرد. اين كاخ، باغ زيبا با سردرب هاي منقوش، آجركاري و سرستون هاي زيبا به دوران قاجار مربوط است